Dokter Reilinghplein & Stationsstraat
De herinrichting van het plein in Leerdam combineert kunst, natuur en openbare ruimte met gedetailleerde precisie.
- LocatieDokter Reilinghplein & Stationsstraat, Leerdam, Nederland
- OpdrachtgeverGemeente Vijfheerenlanden
- Jaren2017 - 2021
- ProgrammaPlein & stationsomgeving
- FasesSO, VO, Projectteam – ontwerp & uitvoering
- StatusGerealiseerd
- TeamFiona Kydd & Frank van Zuilekom
- PartnersAndrew van Egmond (Advies) , Arjan Boekel (Beplanting) , Roelofs Groep (Uitvoering)
- Foto's doorAngelina Nikolayeva & MWA Hart Nibrig
De herinrichting van het Dokter Reilinghplein in Leerdam is geïnspireerd door het omliggende landschap en het geometrische kunstwerk van Marijke de Goey, en creëert een gastvrije openbare ruimte met een sterke identiteit waarin natuurlijke elementen, zorgvuldige details en een duidelijke verbinding met de geschiedenis van de stad samenkomen.
Er waren 49 neon geheimen verborgen in de stad Leerdam, op een vergeten plein aan de rand van het historische centrum. Dit geometrische glazen kunstwerk, gemaakt door kunstenares Marijke de Goey, verdeelde de publieke opinie. Ons voorstel haalde inspiratie uit dit kunstwerk om een ruimtelijk raster te ontwikkelen dat krimpt en uitzet, en zo de ruimtelijke compositie vormgeeft. Het resultaat is een nieuwe openbare ruimte met een grafische benadering, zichtbaar op zowel grote schaal als in fijne details.
We streefden ernaar een openbare ruimte te ontwerpen die een diverse groep gebruikers aantrekt, van alle leeftijden, om te ontmoeten, spelen, socialiseren en zich veilig te voelen. Toen we ons project begonnen, waren er enkele belangrijke problemen die opgelost moesten worden, zoals vaak het geval is bij herinrichtingen van pleinen uit de jaren negentig.
Het plein was monotoon, te heet in de zomer en winderig in de winter. Het verbeteren van het comfort en de bruikbaarheid was een essentiële taak, maar we wilden ook de anonimiteit wegnemen die veel stedelijke ruimtes kenmerkt. Geïnspireerd door het omliggende landschap wilden we deze natuurlijke elementen terugbrengen naar het hart van de stad. Gedurende meerdere jaren werkten we nauw samen met onze opdrachtgever en de inwoners van Leerdam om een plein te creëren dat echt van de stad zou zijn.
Naast het kunstwerk hebben we inspiratie gehaald uit het omliggende landschap van Leerdam en deze elementen geïntegreerd in het groene ontwerp van het plein. Het gebied wordt gekenmerkt door twee opvallende landschappelijke structuren. De kronkelende rivier de Linge vormt typische oevers en lagere kommen, die voornamelijk uit natte weilanden bestaan, begrensd door de Diefdijk, onderdeel van de Hollandse Waterlinie. De bebouwde omgeving ligt op de hogere oevers. Het tweede landschapstype is de omliggende boomgaarden van de Betuwe, meer naar het oosten. Deze twee kenmerken vormden de basis voor het ruimtelijke ontwerp van het toekomstige Dokter Reilinghplein.
Onze visie was om het Dokter Reilinghplein te transformeren tot een stedelijk plein met een krachtige identiteit, gevormd door de opmerkelijke omgeving. Om de inwoners van Leerdam kennis te laten maken met het onderliggende landschap en hen te betrekken bij het herontwerp, organiseerden we een pop-up tentoonstelling. Dit evenement, gehouden gedurende twee opeenvolgende weekenden in een leegstaand gebouw op het plein, nodigde de lokale bevolking uit om onze visie en specifieke ontwerpkeuzes te verkennen. Bezoekers konden het voorgestelde plein ervaren via 360°-beelden, gepresenteerd met VR-brillen, wat zorgde voor een open dialoog over de toekomst van de ruimte.
Samen met de 49 neon geheimen zal het vernieuwde plein de toegangspoort vormen tot het historische centrum van Leerdam. Ons doel was om een duidelijke en gedenkwaardige entree te creëren voor bezoekers van de stad, terwijl we tegelijkertijd een ontmoetingsplaats voor de lokale bevolking creëerden.
Het bestratingsontwerp wordt gekenmerkt door een strikt raster dat het kunstwerk integreert en ruimte biedt voor openbare evenementen. De beplanting is een abstracte interpretatie van het omliggende landschap, teruggebracht naar de stad. Dit creëert een sterk contrast tussen het strakke, geometrische bestratingsontwerp en de weelderige, kleurrijke beplanting.
Bij het overwegen van de behoeften van toekomstige gebruikers was ons doel om een rustige stedelijke ruimte te creëren, waarin aandacht voor detail voelbaar is. In plaats van volledig nieuwe materialen te gebruiken, hebben we ons gericht op het bereiken van een hoge mate van precisie. Dit is te zien in de uitvoering van het grotere raster, waar alles is geproportioneerd op een enkele bestratingstegel. Het raster vormt het kader voor de installatie, en deze relatie is zichtbaar op zowel macro- als microschaal. Kleinere stenen vormen veelvouden van het raster. In het oorspronkelijke ontwerp waren enkele zichtlijnen van het oude stadscentrum naar het station nog zichtbaar. In ons nieuwe ontwerp hebben we deze lijnen subtiel opnieuw geïntroduceerd. Een diagonaal gezandstraald detail snijdt over het plein en creëert een visuele verbinding van het station naar de stad.
